Trudna kondycja finansowa szpitali nie jest już problemem pojedynczych jednostek, lecz zjawiskiem ogólnopolskim. Dane zaprezentowane podczas Szczytu Szpitali Powiatowych pokazują, że w pierwszym półroczu 2026 roku aż 83 procent z 589 przeanalizowanych placówek odnotowało stratę netto. Ich łączny wynik finansowy znalazł się na minusie przekraczającym 6 miliardów złotych, a całkowite zobowiązania urosły do 41,1 miliarda złotych. Niemal 250 szpitali znalazło się na granicy niewypłacalności, a kolejnym 100 grozi podobny scenariusz.
Przedstawiciele Ogólnopolskiego Związku Pracodawców Szpitali Powiatowych podkreślają, że winą za ten stan nie można obarczać dyrektorów placówek. Główne źródła kryzysu to wyceny świadczeń oderwane od realnych kosztów leczenia, zbyt niskie kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia, brak pełnego finansowania ustawowych podwyżek wynagrodzeń oraz wielomiesięczne opóźnienia w płatnościach za nadwykonania. Szpitale muszą na bieżąco opłacać personel i kupować leki, czekając miesiącami na należne im pieniądze.
Sztywne wymogi kadrowe uderzą w lokalne poradnie
Na złą sytuację finansową nakładają się obecnie projektowane przepisy dotyczące zasad wynagradzania i wymiaru zatrudnienia lekarzy. Choć ich założeniem miało być uporządkowanie rynku, zdaniem pracodawców przyniosą one odwrotny efekt i pogłębią braki kadrowe.
Największe obawy budzi planowany minimalny wymiar czasu pracy lekarza – w wersji sejmowej określony na co najmniej połowę etatu, czyli około 19 godzin tygodniowo, a w pracach senackich rozważany na poziomie jednej czwartej etatu, czyli około 9,5 godziny tygodniowo. W realiach szpitali powiatowych wiele poradni specjalistycznych funkcjonuje dzięki lekarzom, którzy przyjmują pacjentów tylko przez kilka godzin w tygodniu, dzieląc czas między różne placówki. Sztywne progi zatrudnienia uniemożliwią utrzymanie takiego systemu, co w praktyce oznacza koniec wielu lokalnych gabinetów.
Dramatyczne wyliczenia z Podkarpacia. Powstaną „walizkowi pacjenci”?
Skalę problemu doskonale widać na przykładzie naszego województwa. Głośnym symbolem kłopotów finansowych stał się szpital w Sanoku, którego dług przekroczył 200 milionów złotych, jednak podobne trudności dotykają niemal całego regionu.
Jak przekazał na antenie Radia Rzeszów Paweł Pikul, członek zarządu OZPSP, aż 15 z 18 przebadanych szpitali powiatowych na Podkarpaciu zamknęło 2025 rok ze stratą, która początkowo wynosiła średnio około 12 milionów złotych na placówkę, zanim została częściowo zredukowana przez późniejsze rozliczenia nadwykonań.
Jeszcze bardziej niepokojąco brzmią prognozy samych dyrektorów z 17 podkarpackich szpitali dotyczące skutków nowych przepisów kadrowych. Wskazali oni, że w razie wejścia regulacji w życie realnie zagrożone zawieszeniem lub likwidacją będzie 115 poradni specjalistycznych oraz 68 oddziałów. Choć nie są to jeszcze decyzje o zamykaniu jednostek, skala ryzyka jest ogromna.
„Sytuacja szpitala w Sanoku nie jest wyjątkiem. Podobne problemy dotyczą wielu placówek na Podkarpaciu i w całej Polsce. Dyskusja nie powinna sprowadzać się wyłącznie do zadłużenia czy kosztów zatrudnienia. Najważniejsze pytanie brzmi: gdzie będą leczyć się mieszkańcy, jeśli lokalne szpitale i poradnie zaczną ograniczać działalność? Zamiast »walizkowych lekarzy« możemy doczekać się »walizkowych pacjentów« – zmuszonych do podróżowania od miasta do miasta w poszukiwaniu dostępnego leczenia” – ostrzega Paweł Pikul, członek Zarządu OZPSP.
Prezes OZPSP: „Od 26 lat pracuję w ochronie zdrowia i tak trudnej sytuacji jeszcze nie widziałem”
Zdaniem przedstawicieli związku obecnego kryzysu nie da się rozwiązać poprzez doraźne cięcia kosztów, łączenie placówek czy narzucanie dyrektorom kolejnych wymogów organizacyjnych w oderwaniu od realiów rynkowych. OZPSP apeluje o wypracowanie ponadpolitycznej, wieloletniej strategii reformy ochrony zdrowia, która obejmie urealnienie wycen świadczeń, zmianę zasad kontraktowania z NFZ, terminowe rozliczanie nadwykonań oraz etapowe wdrażanie zmian kadrowych.
„Od 26 lat pracuję w ochronie zdrowia i tak trudnej sytuacji jeszcze nie widziałem. Szpitale nie mają zapewnionego odpowiedniego finansowania, a my dokładamy im kolejne przepisy, które mogą uniemożliwić normalne funkcjonowanie poradni i oddziałów. Nikt nie neguje potrzeby uporządkowania wynagrodzeń lekarzy, ale nie można robić tego w oderwaniu od realiów funkcjonowania szpitali. Najpierw trzeba uporządkować cały system – finansowanie, wyceny świadczeń i wymagania dotyczące zatrudnienia. Inaczej zamiast naprawiać ochronę zdrowia, będziemy pogłębiać kryzys” – podkreśla Waldemar Malinowski, prezes OZPSP.
Związek wzywa decydentów, aby przed wprowadzeniem kolejnych ustaw przeprowadzili rzetelną ocenę ich skutków dla poszczególnych województw i zagwarantowali pacjentom ciągłość leczenia, zanim lokalne poradnie i oddziały znikną z mapy regionu.
Komentarze (0)