Planowane przyznanie byłemu prezydentowi Andrzej Duda Odznaki Honorowej „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego” wywołało zdecydowany sprzeciw Komitetu Obrony Demokracji Region Podkarpacie. Organizacja opublikowała list otwarty skierowany do Zarządu Województwa Podkarpackiego oraz Sejmiku Województwa Podkarpackiego, w którym wprost kwestionuje zasadność uhonorowania byłej głowy państwa.
„Jako organizacja stojąca na straży praworządności i przestrzegania Konstytucji RP nie zgadzamy się na powyższe wyróżnienie” – pisze KOD, podkreślając, że decyzja ta dotyczy osoby, która „pełniąc najważniejsze stanowisko w państwie przyczyniła się do stworzenia niebywałego chaosu w wymiarze sprawiedliwości, z którym mierzymy się do dziś”.
W liście otwartym autorzy wracają do wydarzeń z 2015 roku, które – ich zdaniem – zapoczątkowały kryzys konstytucyjny.
„Odmowa odebrania przysięgi od trzech sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz zaprzysiężenie sędziów dublerów w nocy z 2 na 3 grudnia 2015 roku stało się praprzyczyną dewastacji Trybunału Konstytucyjnego” – czytamy w dokumencie.
KOD przypomina również masowe protesty społeczne z lat 2017–2018, które towarzyszyły pracom nad ustawami o Sądzie Najwyższym, Krajowej Radzie Sądownictwa i sądach powszechnych. Jak wskazują autorzy listu, choć Andrzej Duda zawetował część projektów, to „ostatecznie w nieco zmienionej formie doszło zarówno do zmian w Sądzie Najwyższym, jak i w Krajowej Radzie Sądownictwa”. W ich ocenie skutkiem tych reform było pojawienie się w Sądzie Najwyższym nowych izb, „których legalność była i jest podważana przez trybunały unijne”.
Działacze KOD zwracają uwagę na konsekwencje międzynarodowe tych działań.
„Reformy te doprowadziły do nałożenia na Polskę kar finansowych przez instytucje europejskie oraz zablokowania wypłat środków z Krajowego Planu Odbudowy” – czytamy w liście.
Jak podkreślają autorzy, w tym kontekście trudno mówić o zasługach dla regionu, a raczej o „potencjalnych stratach również dla województwa podkarpackiego”.
W liście pojawia się także krytyczna ocena stylu prezydentury Andrzeja Dudy.
„Nie był prezydentem wszystkich Polek i Polaków, bo wielu z nich po prostu odmawiał szacunku” – pisze KOD, przywołując wypowiedzi, które miały dzielić społeczeństwo. Autorzy wskazują, że były prezydent „był rzecznikiem polityki jednej partii, nie próbując rozmawiać z tymi, którzy na niego nie głosowali, a wręcz pogłębiał podziały polityczne”.
Szczególnie mocno wybrzmiewa fragment, w którym KOD zadaje wprost pytanie: „Jakie zasługi miał były prezydent dla województwa podkarpackiego?”. W dalszej części listu wymieniane są konkretne decyzje i wydarzenia, które – zdaniem autorów – trudno uznać za powód do honorowania. Pada m.in. przykład powołania do Trybunału Konstytucyjnego Stanisława Piotrowicza czy udział Andrzeja Dudy w kongresie CPAC w podrzeszowskiej Jasionce. Jak zaznaczono, „wydarzenie to miało wyraźnie polityczny charakter i stanowiło element kampanii wyborczej”, a argument o jego wadze dla regionu KOD określa jako „bardzo wątpliwy”.
Autorzy listu zwracają też uwagę na szerszy kontekst międzynarodowy i społeczny. „W obliczu nasilania się ruchów nacjonalistycznych, zagrożenia ze strony Rosji oraz w obliczu niepewności co do zachowań prezydenta Stanów Zjednoczonych,, honorowani powinni być politycy o umiarkowanych poglądach, dbający o praworządność i dialog społeczny” – podkreśla KOD. Organizacja zaznacza, że na Podkarpaciu „jest bardzo wiele osób realnie zasłużonych dla województwa, wykazujących się wymiernymi dokonaniami, a nie zasługami wątpliwymi lub symbolicznymi”.
List otwarty KOD jest odpowiedzią na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego, który podjął uchwałę o przyznaniu Andrzejowi Dudzie Odznaki Honorowej „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego”.
Uchwała ma charakter intencyjny i zostanie poddana pod głosowanie podczas najbliższej sesji Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Podstawą decyzji była pozytywna opinia Kapituły Odznaki, która uznała, że dziesięcioletnia prezydentura Andrzeja Dudy przyniosła województwu podkarpackiemu wymierne korzyści o charakterze politycznym, gospodarczym i wizerunkowym.
W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że w latach 2015–2025 Andrzej Duda wielokrotnie odwiedzał Podkarpacie, utrzymując regularny kontakt z mieszkańcami regionu oraz władzami samorządowymi. Wizyty te obejmowały zarówno udział w wydarzeniach o charakterze państwowym i patriotycznym, jak i obecność podczas uroczystości lokalnych, inwestycji infrastrukturalnych oraz spotkań z przedstawicielami środowisk gospodarczych i społecznych. Zdaniem autorów uchwały, aktywna obecność prezydenta w regionie miała znaczenie symboliczne, wzmacniając rangę Podkarpacia na mapie kraju.
Zarząd Województwa wskazuje również na zaangażowanie Andrzeja Dudy w działania podejmowane w sytuacjach kryzysowych. W uzasadnieniu uchwały przypomniano jego wsparcie dla regionu w czasie klęsk żywiołowych, w tym wizyty na terenach dotkniętych skutkami ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz współpracę z administracją rządową i samorządową w zakresie uruchamiania mechanizmów pomocowych. W ocenie Zarządu, działania te miały realny wpływ na poczucie bezpieczeństwa mieszkańców i sprawność reagowania instytucji publicznych.
Szczególne miejsce w uzasadnieniu decyzji zajmują inicjatywy o znaczeniu strategicznym i międzynarodowym. Podkreślono rolę Andrzeja Dudy w organizacji spotkań prezydentów państw Grupy Wyszehradzkiej oraz w powołaniu Forum Regionów Trójmorza, które – jak wskazano – przyczyniło się do wzmocnienia pozycji Podkarpacia jako ważnego regionu na wschodniej flance Unii Europejskiej. W dokumentach Zarządu zaznaczono, że inicjatywy te przełożyły się na rozwój priorytetowych projektów infrastrukturalnych, w tym szlaku komunikacyjnego Via Carpatia, kluczowego dla rozwoju gospodarczego i transportowego regionu.
Władze województwa zwracają także uwagę na aktywne promowanie przez prezydenta potencjału gospodarczego Podkarpacia. Andrzej Duda obejmował patronatem wszystkie edycje Kongresu 590 organizowanego w Jasionce, wspierał rozwój innowacyjnych sektorów gospodarki, w tym przemysłu lotniczego i kosmicznego, oraz podejmował działania mające na celu zwiększenie rozpoznawalności regionu w kraju i za granicą. W 2022 roku województwo podkarpackie zostało uhonorowane Specjalną Nagrodą Gospodarczą Prezydenta RP, co – jak podkreślono w uzasadnieniu – stanowiło potwierdzenie znaczenia regionu w strategii rozwoju państwa.
W uzasadnieniu uchwały nie pominięto również aspektu historycznego i symbolicznego. Zarząd Województwa wskazuje na osobiste zaangażowanie Andrzeja Dudy w otwarcie Muzeum Polaków Ratujących Żydów im. Rodziny Ulmów w Markowej oraz działania na rzecz promocji historii Podkarpacia na arenie międzynarodowej, w tym inicjatywy upamiętniające Polaków ratujących Żydów podczas II wojny światowej. Władze województwa uznają te działania za istotny element budowania tożsamości regionalnej i międzynarodowego wizerunku Podkarpacia.
Podsumowując, Zarząd Województwa Podkarpackiego argumentuje, że przyznanie Odznaki Honorowej „Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego” Andrzejowi Dudzie jest formą uhonorowania wieloletniego, konsekwentnego zaangażowania w sprawy regionu, obejmującego zarówno działania o charakterze infrastrukturalnym i gospodarczym, jak i inicjatywy symboliczne oraz wsparcie dla lokalnych społeczności.
Ostateczna decyzja w sprawie przyznania odznaki zapadnie podczas najbliższej sesji Sejmiku Województwa Podkarpackiego. Już teraz jednak widać, że sprawa wykracza poza zwykłą procedurę honorową i staje się elementem szerszej debaty o ocenie prezydentury Andrzeja Dudy oraz kryteriach przyznawania regionalnych wyróżnień.
Komentarze (0)