Z możliwości przejścia na tzw. wcześniejszą, specjalną emeryturę mogą skorzystać osoby, które przez lata wykonywały pracę w szczególnych warunkach lub w zawodach o szczególnym charakterze. Warunkiem podstawowym jest osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego oraz udokumentowanie odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. W przypadku kobiet wymagane jest co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a w przypadku mężczyzn 25 lat. Niezbędne jest także potwierdzenie wymaganego czasu pracy w warunkach uznawanych przez przepisy za szczególne.
Do prac w szczególnych warunkach zaliczane są te, które wiążą się z wysoką szkodliwością dla zdrowia lub znaczną uciążliwością, a także wymagają wyjątkowej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo pracownika lub otoczenia. Przykładem mogą być prace pod ziemią, działalność ratownicza czy zatrudnienie przy produkcji i przetwarzaniu substancji niebezpiecznych, takich jak azbest, ołów czy kadm.
Z kolei prace o szczególnym charakterze dotyczą zawodów wymagających wysokich kwalifikacji, odpowiedzialności i stałej dyspozycyjności. Do tej grupy należą między innymi nauczyciele, dziennikarze, żołnierze zawodowi, funkcjonariusze służb mundurowych, pracownicy organów kontroli państwowej oraz administracji celnej. W wielu przypadkach konieczne jest także osiągnięcie odpowiedniego wieku w trakcie wykonywania danego zawodu lub bezpośrednio w momencie składania wniosku.
Istotnym warunkiem uzyskania świadczenia jest również kwestia otwartych funduszy emerytalnych. Osoby starające się o wcześniejszą emeryturę nie mogą pozostawać członkami OFE albo muszą złożyć za pośrednictwem ZUS wniosek o przekazanie zgromadzonych środków do budżetu państwa.
Procedura ubiegania się o świadczenie wymaga złożenia odpowiednich dokumentów. Podstawą jest wniosek o emeryturę oraz formularz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych. Do nich należy dołączyć dokumenty potwierdzające przebieg zatrudnienia, w tym przede wszystkim pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a także informacje o osiąganych zarobkach. Formularze można pobrać ze strony internetowej ZUS lub otrzymać w każdej placówce Zakładu.
Wniosek można złożyć najwcześniej na 30 dni przed spełnieniem wszystkich warunków, w tym osiągnięciem wymaganego wieku. Złożenie dokumentów zbyt wcześnie skutkuje ich odrzuceniem, natomiast opóźnienie powoduje, że świadczenie zostanie przyznane dopiero od miesiąca złożenia wniosku. W przypadku niekorzystnej decyzji ZUS zainteresowany ma prawo do bezpłatnego odwołania się do sądu za pośrednictwem Zakładu, w terminie jednego miesiąca od otrzymania decyzji.
Warto pamiętać, że nie wszystkie okresy aktywności zawodowej są uwzględniane. ZUS bierze pod uwagę wyłącznie zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy, niezależnie od tego, czy było ono wykonywane w sektorze publicznym czy prywatnym. Praca na podstawie umów cywilnoprawnych, prowadzenie działalności gospodarczej, a także część świadczeń chorobowych, macierzyńskich czy rehabilitacyjnych mogą nie zostać zaliczone do wymaganego stażu. Problematyczna bywa również służba wojskowa, która nie zawsze jest wliczana do okresów uprawniających do wcześniejszej emerytury.
Komentarze (0)