Już obowiązują zmienione przepisy dotyczące kontroli zwolnień lekarskich. Kontrolerzy ZUS uzyskali nowe uprawnienia, chorujący dokładną informację co im wolno a czego nie wolno w czasie e-ZLA robić.
Nie zmieniła się zasada, że osoba ubezpieczona może utracić prawo do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia od pracy, jeżeli w czasie, w którym miała orzeczoną niezdolność do pracy, będzie wykonywać pracę zarobkową lub podejmować aktywność niezgodną z celem tego zwolnienia. Znowelizowane przepisy doprecyzowują jednak, co można, a czego nie można na zwolnieniu lekarskim.
„Praca zarobkowa to każda czynność, która ma charakter zarobkowy, niezależnie od stosunku prawnego będącego podstawą jej wykonania. Pracą zarobkową nie są tzw. czynności incydentalne, czyli takie, których podjęcia w okresie zwolnienia od pracy wymagają istotne okoliczności, ale wyjaśniam od razu, że taką istotną okolicznością nie może być polecenie pracodawcy” – mówi Wojciech Dyląg, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie podkarpackim.
Rzecznik przestrzega, że jeżeli podczas zwolnienia chory będzie wykonywać pracę zarobkową lub podejmować aktywność niezgodną z celem zwolnienia, może stracić prawo do zasiłku chorobowego w całości.
„Czyli tak jak dotychczas na zwolnieniu nie można pracować zarobkowo. W trakcie zwolnienia nie można też podejmować aktywności, które utrudniają lub wydłużają leczenie czy rekonwalescencję” – wyjaśnia W. Dyląg.
W ustawie pojawia się jednak pewen wyjątek, a chodzi o tak zwaną czynność incydentalną - to pojedyncze, wyjątkowe działanie, którego wymagają istotne okoliczności i którego brak doprowadziłby do poważnych konsekwencji. Na przykład, jednorazowe podpisanie pilnego dokumentu w firmie, do którego nikt inny nie jest upoważniony. Wyjątkiem są też czynności dnia codziennego. Takie jak na przykład wyjście do apteki, lekarza, na rehabilitację. Można tez wyjść zakupy w pobliskim sklepie spożywczym czy odprowadzić dziecko do przedszkola, jeżeli nie może tego zrobić nikt inny.
Bez zmiany pozostaje zasada, że okres zwolnienia od pracy powinien być wykorzystany na odzyskanie zdrowia i rekonwalescencję. Osoba ubezpieczona nie może w tym czasie wykonywać działań, które zakłóciłyby ten proces a to oznacza, że poza tym, że nie wolno jej podejmować pracy zarobkowej - to także nie może prowadzić aktywności niezgodnej z celem zwolnienia.
Według rzecznika, jeżeli chorujący podejmie takie czynności, będzie to przez kontrolerów ZUS, tak jak dotychczas – weryfikowane i oceniane z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.
Kontrolujący uzyskali nowe uprawnienia
Kontrolerzy ZUS mogą legitymować osobę, której zwolnienia sprawdzają. Mają prawo wstępu do miejsca przeprowadzania kontroli, na przykład miejsca pobytu, pracy, prowadzenia działalności. Mogą też żądać potwierdzenia tożsamości kontrolowanego np. dowodem osobistym a także odbierać wyjaśnienia, zarówno od osoby kontrolowanej, jej pracodawcy czy lekarza.
Ponadto, za każdym razem, pracownicy ZUS podczas kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich sporządzają protokół i pozostawiają kopię tego protokołu osobie kontrolowanej. Oczywiście taki protokół nie jest sporządzany, gdy kontrolerzy nie zastaną chorego w domu.
W pierwszym kwartale 2026 roku, w województwie podkarpackim ZUS przeprowadził kontrole wykorzystywania zwolnień wobec niespełna tysiąca osób. 84 osoby zostały pozbawione prawa do zasiłku na łączną kwotę ponad 236 tys. zł.
Komentarze (0)